เชียงใหม่จัดอบรมการสร้างจิตสำนึกอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ เสริมองค์ความรู้–ฝึกปฏิบัติการเพาะชำกล้ายางนา ปลูกฝังเยาวชนและประชาชนสู่การอนุรักษ์อย่างยั่งยืน

เชียงใหม่ – เมื่อวันที่ 17-18 กรกฎาคม 2569 ณ ห้องประชุมยางเนิ้ง โรงเรียนสารภีพิทยาคม ตำบล
ยางเนิ้ง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ ได้จัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ “การสร้างจิตสำนึกให้เยาวชนและประชาชนให้เห็นคุณค่าของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติผ่านสารานุกรม : ต้นยางนาศึกษาสำหรับคนทุกช่วงวัย” นั้น โดยหัวหน้าโครงการวิจัยในครั้งนี้ คือ อาจารย์ ดร.ชวลิต ขอดศิริ อาจารย์ประจำ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ได้รับทุนสนับสนุนจาก โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (อพ.สธ.) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ได้ตระหนักถึงการสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ เพื่อปลูกฝั่งให้แก่เด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะพื้นที่อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ ที่มีความโดดเด่นทางด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และภูมิวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชนในท้องถิ่น คือ “ต้นยางนา” ซึ่งเป็นถนนสายประวัติศาสตร์สำคัญที่เป็นเอกลักษณ์ระหว่างถนนเชียงใหม่ – ลำพูน ซึ่งได้จัดกิจกรรมในงาน ได้แก่

กิจกรรมที่ 1 “เสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ และสร้างความตระหนัก จิตสำนึกให้เกิดความรัก ความหวงแหนในการอนุรักษ์ และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น” เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และปลูกฝังจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์แก่เด็ก เยาวชน และประชาชนในพื้นที่ โดยแบ่งการเรียนรู้เป็น 2 ฐานกิจกรรมสำคัญ ประกอบด้วย

• หัวข้อ “การเรียนรู้ทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นผ่านสารานุกรม : ต้นยางนาศึกษาสำหรับคนทุกช่วงวัย” ได้รับเกียรติจาก อาจารย์ ดร.ชัยณรงค์ จารุพงศ์พัฒนะ อาจารย์ประจำสาขาวิชาสังคมศึกษา
  คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นวิทยากร ถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับคุณค่า ความสำคัญ และบทบาทของต้นยางนาในมิติด้านสิ่งแวดล้อม ประวัติศาสตร์ และวิถีชีวิตของชุมชน
• หัวข้อ “การสร้างจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น” โดย นายกิจจา ตานะ เจ้าหน้าที่สถานีเพาะชำกล้าไม้แม่แตง ซึ่งได้ถ่ายทอดความรู้ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติควบคู่กับการใช้ประโยชน์อย่างสมดุลและยั่งยืน พร้อมแนะนำแนวทางการดูแลและฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้ในระดับชุมชนแบบองค์รวม

กิจกรรมที่ 2 “เพาะปลูก ขยายพันธุ์ต้นยางนา เพื่อสร้างความยั่งยืนในท้องถิ่น (ภาคปฏิบัติ) ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้ลงมือฝึก การเพาะชำกล้ายางนา” โดยได้รับการสนับสนุนกล้าไม้พันธุ์ต่าง ๆ จาก สถานีเพาะชำกล้าไม้แม่แตง อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 300 ต้น  โดยแบ่งพื้นที่การปลูกกระจายในเขตต่าง ๆ ในพื้นที่บริการวิชาการของมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ได้แก่ โรงเรียนสารภีพิทยาคม จำนวน 100 ต้น โรงเรียนป่าจี้วังแดงวิทยา ตำบลอินทขิล อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 100 ต้น และ โรงเรียนบ้านเป้าวิทยาคาร ตำบลบ้านเป้า อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 100 ต้น เพื่อสร้างนิเวศธรรมชาติและนิเวศการเรียนรู้ในท้องถิ่นให้แก่คนทุกช่วงวัย

     สำหรับการปลูกได้สาธิตขั้นตอนที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ ตั้งแต่การเตรียมวัสดุเพาะชำ การผสมวัสดุปลูก การบรรจุดินลงถุงเพาะ การย้ายต้นกล้าลงถุงเพาะ ตลอดจนการดูแลรักษากล้าไม้ ในระยะอนุบาล โดยใช้กล้ายางนาอายุประมาณ 1 ปี ความสูงประมาณ 1 ฟุต เป็นตัวอย่างในการฝึกปฏิบัติ  เพื่อเสริมสร้างทักษะที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการขยายพันธุ์ไม้และฟื้นฟูพื้นที่สีเขียวในสถานศึกษา และชุมชนในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

          การจัดกิจกรรมครั้งนี้ ได้มุ่งเน้นการบูรณาการองค์ความรู้ด้านทรัพยากรธรรมชาติเข้ากับการเรียนรู้เชิงปฏิบัติ ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของผู้เข้าร่วมทุกช่วงวัย เพื่อสร้างความตระหนักถึงคุณค่า ความสำคัญ และความจำเป็นของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ อันจะนำไปสู่การใช้ประโยชน์อย่างรู้คุณค่าและเกิดความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมเป็นพลเมืองไทยและพลเมืองโลกที่มีจิตสำนึกรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ

ทั้งนี้ โครงการดังกล่าวนับเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการสร้างเครือข่ายการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
ในระดับสถานศึกษา ท้องถิ่น และประเทศชาติ โดยมุ่งหวังให้ผู้เข้าร่วมสามารถนำองค์ความรู้และทักษะที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ถ่ายทอดสู่ครอบครัว สถานศึกษา และชุมชน ตลอดจนร่วมเป็นพลังสำคัญในการดูแล ฟื้นฟู และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้คงอยู่อย่างสมดุลและยั่งยืน เพื่อส่งต่อคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติสู่
คนรุ่นต่อไปสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ในหมุดหมายที่ SDG 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ, SDG 13 การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ, SDG 15 ระบบนิเวศบนบก, SDG 11 เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน และ SDG 17 หุ้นส่วนความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ผ่านการบูรณาการองค์ความรู้ การสร้างจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน และการฟื้นฟูพื้นที่สีเขียวร่วมกันทุกช่วงวัย เพื่อสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้และการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนในระดับท้องถิ่นและระดับโลก